» Textbooks » Wprowadzenie do liturgii
nick: pass:
Search
News
Project
 
Join us
Authors
Textbooks
 
Tools
Doctorates
Lit. books
 
Magisterium
Chants
Journals
 
Textbooks

Details

Language: Polish
Type: Textbook

Author: Nadolski Bogusław (TChr)
Title: Wprowadzenie do liturgii
Publishing house: WAM
Publ. city: Kraków
Publ. year.: 2004
Pages: 370
ISBN: 83-7318-258-6
Series: Myśl Teologiczna
Series no.: 42

Contents:
I. Liturgia: Znaczenia i rozwój terminu

1. Etymologia wyrażenia liturgia
A. Znaczenie wyrażenia liturgia.
B. Zastosowanie z terminu leiturgia.

2. Znaczenie wyrażenia liturgia w Kościele Wschodnim.

3. Termin liturgia w Kościele na Zachodzie.
Wyrażenie Gottesdienst

4. Teologiczne ujęcia liturgii.

5. Rozumienie liturgii w encyklice Mediator Dei et hominum (1947) i w
Konstytucji soborowej o Liturgii (1963)

6. Rozumienie liturgii w Katechizmie Kościoła Katolickiego (1992)
Dopowiedzenie
A. Problematyczność wyrażenia kult
B. Krytyka wyrażenia kult.
C. Siła płynąca z korzeni
a. Doświadczenie religijne
b. Liturgia judaistyczna.
c. Podstawowa forma liturgii
d. Strukturalne elementy liturgii starożytności chrześcijańskiej

II. Misterium chrześcijańskiej liturgii.
Osoba człowieka adresatem zbawczej troski Boga-Trójcy
Liturgia światem osób
"Ja-Ty-My"
Świat sceną życia (theatrum) dla człowieka

1. Liturgia - dziełem Trójcy Świętej
A. Trójca Święta jako Drama Liturgiczne, czyli wewnątrztrynitarne uwielbienie Ojca przez Syna w Duchu Świętym - źródłem i celem liturgii Kościoła.
a. Trójca Święta w międzyosobowym bycie.
b. Bóg-Trójca w działaniu "na zewnątrz"
B. Dzieje zbawienia jako realizowanie Bożego planu miłości i komunikowanie się (samoudzielanie się) Boga ludzkości
C. Włączenie w Liturgiczne Drama Trójcy Świętej - theosis - celem świętej historii zbawienia, historia sacra
D. Chrystus pełnią historii zbawienia - definitywnym i pełnomocnym (Perfectus Communicator) spełnieniem (ukonkretnieniem) misterium Boga (1Tm 3, 16)
E. Misterium Chrystusa, który przyjął ludzką naturę, misterium Chrystusa umęczonego, pogrzebanego, zmartwychwstałego, przekazującego Ducha Świętego i zapewniającego o swoim powtórnym przyjściu na końcu czasów - szczytem Bożej ekonomii zbawienia.

2. Liturgia celebracją komunikowania się Boga z człowiekiem, miejscem obecności i skuteczności misteriów życia Chrystusa, a zwłaszcza misterium paschalnego

3. Liturgia jest miejscem i czasem osobowej, dynamicznej (działającej) obecności zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa w życiodajnym darze Ducha Świętego, pośrodku zgromadzenia ochrzczonych
A. Obecność Chrystusa w Kościele jest rodzajem przedłużenia Jego obecności po prawicy Ojca.
B. Wyrażenie "obecność"
In persona Christi Capitis per Spiritum
In Persona Ecclesiae (in nomine Ecclesiae)

4. Samoudzielanie się Jezusa w życiodajnym darze Ducha Świętego
Liturgia jest "miejscem, w którym rozkwita działanie Ducha Świętego" i dynamika tego działania.

5. Liturgia najwyższym stopniem spełnienia Kościoła na ziemi
- Liturgia jako akt eklezjalny

6. Liturgia jako actio Kościoła sprawowana we wspólnocie konkretnego Kościoła lokalnego
a. Kościół wywodzi się z liturgii (Ecclesia ab liturgia)
b. Liturgia wywodzi się z Kościoła (Liturgia a Ecclesia)

7. Liturgia antycypacją (wejściem) Dnia Pańskiego (Ostatecznego)
8. Liturgia - doświadczenie zbawiającego Boga
9. Podstawowe elementy liturgii: Słowo - verbum internum, verbum externum - sakrament - exemplum
A.Słowo Boże
Słowo Boże - verbum internum
Czytanie Pisma Świętego (proklamacja)
Czytanie w formie psalmu responsoryjnego
Fakt stosowania Psalmów
Funkcja psalmu
Przepowiadanie Słowa Bożego
Słowo Boże w modlitwie
Śpiewane słowo - Słowo Boże w śpiewie i muzyce
Słowo Boże (Pismo Święte) utrwalone w obrazach, ikonach, architekturze, malarstwie, a także w szatach liturgicznych i innych paramentach
Słowo towarzyszące działaniom liturgicznym (np. "Ciało Chrystusa" przy komunii św. i inne), zwłaszcza jako formuły sakramentalne
Verbum externum - "słowo zewnętrzne"
Rytualizm
a) Funkcje rytu
b) Powtarzalność rytu

B. Sakramenty jako stationes spotkania z Bogiem

C. Exemplum
10. Liturgia jako symboliczne współdziałanie, symboliczna interakcja, działanie symboliczne
Liturgia - światem znaków i symboli
Symbole
Racje stosowania znaków-symboli
Rzeczywistość oznaczona przez znaki i symbole

11. Podmiot actio liturgicznej: zgromadzenie liturgiczne - cały człowiek "ja" - wspólnota "my"

12. Liturgia rzeczywistością daną
Sprawowanie liturgii w wierności Bogu i człowiekowi

13. Antropologiczne drogi "dojścia" do liturgii
a) Człowiek istotą transcendencji i dialogu
- bytem naturaliter liturgicus
b) Człowiek istotą historyczną
c) Człowiek istotą komunikatywno-społeczną
d) Człowiek istotą świętującą

14. Liturgia kosmiczna

15. Inkulturacja liturgii

16. Celebracja misterium liturgii
Wykonanie rytu - sprawowanie aktu liturgicznego
Dramaturgia liturgiczna
Celebracja liturgiczna - liturgia jako czyn Kościoła w przestrzeni i czasie

A. Zgromadzenie liturgiczne

B. Posługi w zgromadzeniu liturgicznym

C. Celebracja liturgiczna
Elementy celebracji

D. Uczestnictwo w sakramentalnych celebracjach
a) Uczestniczenie w liturgii
b) Udział w liturgii ideą wiodącą Vaticanum II
c) Znaczenie słowa "uczestnictwo" i jego właściwości

E. Postawy liturgiczne formą uczestnictwa
Konkretne postawy w liturgii
Gesty liturgiczne

F. Czas i przestrzeń w służbie uczestnictwa w liturgii
a) Czas w liturgii - Bożym kairosem
b) Przestrzeń w liturgii - przestrzenią w komunii

III. Liturgia a inne formy samourzeczywistnienia się Kościoła
1. Tradycyjne formy działania Kościoła sprowadza się zgodnie z tria munera Christi - trzema urzędami posługi, do trzech
A. Martyria - przepowiadanie wiary słowem i życiem (urząd nauczycielski, profetyczny).
B. Diakonia - służba innym, oddawanie siebie w służbie dla innych (urząd pasterski)
C. Leiturgia - celebracja misterium Chrystusa (urząd kapłański). Dokumenty Vaticanum II wielokrotnie je wspominają z zachowaniem istotowego i aksjologicznego prymatu liturgii. Liturgiato fundamentalne zadanie Kościoła.
2. Pia exertitia - nabożeństwa chrześcijańskiego ludu.
a) Dynamiczny związek pobożności ludowej z liturgią.
b) Teologiczny walor pobożności ludowej
c) Strategia związku pomiędzy pobożnością ludową a liturgią.
3. Liturgia w służbie przekształcania społeczeństw.
Liturgia przestrzenią wolności, afirmacją bytu człowieka i procesem osiągania tożsamości przez chrześcijanina.
4. Liturgia i kultura.
A. Związek kult - kultura
B. Etymologiczny związek kultu u kultury nie oznacza jedności
C. Kultura jest językiem liturgii
5. Liturgia i ethos.
6. Liturgia pierwszym źródłem i pokarmem duchowości przenikniętej liturgią.
7. Liturgia i duchowość.
8. Liturgia doświadczeniem transcendentaliów.

IV. Miejsce liturgii a prawda teologiczna. Wewnętrzny związek pomiędzy teologią i liturgią.
1. Lex orandi - lex credendi.
2. Liturgia jako locus teologicus (miejsce teologii) - topika teologiczna.
3. Teologia liturgii.
A. Teologia biblijna liturgii.
B. Teologia liturgii w Tradycji.
4. Prakseologiczna teologia liturgiczna i jej modele.
Ujęcia teologii liturgicznej:
a) Teologia doksologiczna
b) Theologia jubilate.
c) "Liturgical theology".
Modele liturgicznej teologii.

V. Liturgika jako główna dyscyplina teologiczna.
1. Liturgika - określenie i dziedziny.
A. Liturgika historyczna.
B. Liturgika systematyczna.
C. Liturgika krytyczna.
2. Początki nauki o liturgii.
3. Kierunki interpretacyjne liturgii.
4. Tradycja liturgiczna.
5. Język liturgiczny.
Problem tłumaczeń.
Języki stosowane w historii liturgii.
W Kościele Zachodnim.
Język łaciński w liturgii.
6. Metody stosowane w liturgice.
7. Źródła liturgiczne.
A. Teksty
a) Didache.
b) Didaskalia Syryjska.
c) Tradycja Apostolska (Traditio Apostolica).
d) Canones Hyppolyti.
e) Konstytucje Apostolskie.
f) Testamentum Domini nostri Jesu Christi.
g) Peregrinatio Egeriae lub Itinerarium Egeriae.
h) Katechezy mistagogiczne.
i) Apokryfy Dziejów Apostolskich.
j) Reguły monastyczne.
k) Pisma Ojców Kościoła.
B. Księgi liturgiczne
Czym jest księga liturgiczna?
Powstawanie ksiąg liturgicznych.
a) Libelli Missarum.
b) Sakramentarze.
C. Kolekcjonarze.
D. Księgi do czytania Słowa Bożego.
a) Lekcjonarze.
b) Księgi dla śpiewów (antyfonarze).
c) Kalendarze liturgiczne (dyrektoria).
d) Ordines Romani.
Ordines według treści, miejsca i daty powstania.
Ordines Romani według M. Andrieu.
e) Libri Ordinarii.
f) Objaśnienia mszy - Expositiones missae.
g) Capitula episcoporum.
h) Księgi liturgiczne innych Kościołów.
i) Szacunek względem ksiąg liturgicznych.
Iluminowanie ksiąg.
E. Księgi liturgiczne rzymskie w aktualnym użyciu.
1. Księgi do sprawowania Eucharystii.
2. Księgi do sprawowania Liturgii Godzin.
3. Pontyfikał (do użytku biskupa).
4. Rytuał.
F. Leksykony.
G. Podręczniki liturgiczne.
H. Podręczniki liturgii wschodnich.
I. Podręczniki liturgii Kościołów reformowanych.
J. Czasopisma liturgiczne (najważniejsze).
Indeks Osób.

Introduced: xbartosz (2008-02-28)
Modified: xbartosz (2009-01-16)